Ana Səhifə
 |
| Top menecerler harada oxuyurlar??? |
|
| Müəllif Samir Mastaliyev | |
| Thursday, 01 May 2008 | |
 İnformasiya erasında biliklər vəzifə pilləkənində irəliləyişin az qala ən maşlıca vasitənə çevrilmişdir. Bilik uğurun vacib şərtidir. Müasir həyatın ən çox tələb olunan əmtəəsi və əməkdaşların müəyyən informasiyaya malik olması istənilən müəssisənin rəqabət qabiliyyətli olması üçün, həmçinin əmək bazarında işçilərin hər biri üçün vacibdir.Sovetlər dövründə həyat yolunun başlanğıcında peşə və iş seçimi ilə bir vaxtda təhsil almaq konsepsiyası artıq keçmişdə qalmışdır. İndi insanın özünü müəyyən etməsi hər gün baş verir, vəzifələr hər saat dəyişir, ümumi qloballaşmanın dəyişən şəraitində daim yeni bilik və vərdişlər almaq və bunlara uyğunlaşmaq lazım gəlir. Əgər əvvəllər hər hansı geriləyən əməkdaşı kollektiv arxasınca birtəhər apara bilirdisə, indi bazar iqtisadiyyatında ixtisasda hər hansı çatışmazlıq, boşluq dərhal üzə çıxır və birbaşa əmək haqqında öz əksini tapır. Ona görə də sivil dünya birliyi tədricən insanların həyatı boyu ərzində davam edən təhsilə keçir. Yəni, çətinlik meydana çıxan zaman insan mütəxəssislərə müraciət edir, biliklərini tamamlayır və bu indi həkimə getmək kimi çox mühümdür. «Mənə artıq nəyisə öyrənmək gecdir» bəhanəsi daha işləmir və bu ifadə çox ehtimal ki, perspektiv vəzifəninitirlməsinə səbəb ola bilər. Peşə təhsili korporativ mədəniyyətin ayrılmaz elementinə çevrilir. Əlbəttə, hələ peşəkar təhsilin üstünlüyü bütün şirkətlərdə lazımınca qiymətləndirilməmişdir. Bəzən insan öz sahəsində akademik biliklərsiz də ekspert ola bilər, lakin çoxları yaddan çıxarır ki, belə insanlar daim öz tədrisləri üzərində işləyir, əgər belə olmasa da, belə unikal hallar böyük informasiya ehtiyatına malik olan insanlarda daha səmərəli işləməyə kömək edir. Onu da yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, hər hansı iş vaxt keçdikcə, təcrübə artdıqca hər bir insan üçün özünün sənət növünə çevrilir, o burada yeni qanunauyğunluqlar, imkanlar kəşf edir, öz əməyini təkmilləşdirir. Bu eksklüziv xüsusiyyətlərin və vərdişlərin irsən ötürülməsinin qədim ənənələri artıq itmişdir. Onları indi təcrübə mübadiləsi üzrə peşəkar treninqlər, seminarlar və kurslar əvəz edir. bu proqramlar sayəsində insan öz kəşfləri və icadları ilə öz biznesi çərçivəsində bütün arzu edənlərlə fikir mübadiləsi apara bilər və yəqin ki, bütün sahəni yeni inkişaf səviyyəsinə çıxara bilər. peşəkar biznes-təhsil almağın prinsip etibarilə, bir neçə müxtəlif yolları mövcuddur. Birincisi, MBA (Master of Business Administratoin) proqramı əsasən Qərb ölkələrində daha çox yayılmışdır. Bu təhsili təqdim edən çoxlu institutlar mövcuddur ki, onlar müştəriləri eksklüziv metodikalarla, təcrübəçi-müəllimləri, məşhur brendləri və ənənələri ilə cəlb edir. bu təhsil növü, bir qayda olaraq, iki il üçün nəzərdə tutulur. Birinci il biznesin əsasları, sonradan özünün layihəsinin işlənib hazırlanması ilə marketinq və maliyyə menecmenti tədris edilir. Sonra yay təcrübəsi gəlir ki, bu zaman yeni mənimsənilmiş biliklər yoxlanır və bilavasitə iş prosesində təkmilləşdirilir. Buradaca hər bir iştirakçı üçün prioritet istiqamətlər aşkar edilir və gələn il üçün dərinləşdirilmiş fərdi proqram işlənib hazırlanır. İkinci il üçün proqram tamamilə təhsil alan şəxsin fərdi seçdiyi, üstünlük verdiyi maddələrdən və məqsədlərindən asılıdır. Məşğulluğu üzündən həyatının iki ilini sərf edərək əlavə təhsiləlazımınca diqqət ayıra bilməyənlər mini MBA qısaldılmış proqram işlənib hazırlanmışdır. Bu proqram daha intensiv kursu nəzərdə tutur və 10 aydan 16 aya qədər müddəti əhatə edir. Burada lap əvvəldən müştəri üçün optimal olan kurs seçilir ki, bu da xərcləri aşağı salır. Lakin bu zamanmüvəqqəti məhdudiyyətlər üzündən informasiyanın bir qismi itirilir, bəziləri isə qeyd edirlər ki, belə bir qısa müddət ərzində heç də hamı bu həcmdə bilikləri mənimsəmək qabiliyyətinə malik deyil. İşindən imtina etmək istəməyən, lakin öz bilik ehtiyatını bir qədər artırmaq arzusunda olan hər kəs üçün alternativ variant vardır - MBA kursunun qiyabi və ya axşam kursları. Bundan başqa, bu kursların daha ucuz və işdən ayrılmamaqla keçilməsinə görə 2-3 il ərzində kifayət qədər tam kursu əhatə edir. Məhz bu üstünlüklərinə görə bu proqram İngiltərədə, ABŞ-da və Asiyaölkələrində populyardır və bu ölkələrin menecerlərinin üçdə iki hissəsindən çoxu bu yolla gedir. Əgər əməkdaş artıq hər hansı təcrübəyə malikdirsə, öz iş sahəsində müəyyən zirvələri fəth etmişsə və özünü ekspert kimi göstərmişsə, özbiliklərinin sistemləşdirilməsi üçün daha qabaqcıl kurs EMBA (Exejutive Master of Business Administratoin) keçə bilər. Bu proqramın əsas məqsədi əldə edilmiş bilikləri strukturlaşdırmaq, çatışmayan hissələri üzə çıxarmaq və ya əlavə hissələri seçmək və onları öyrənməkdir. İstehsalatdan ayrılmamaqla peşə biliklərinin mənimsənilməsinin növbəti tipi korporativ təhsildir. Bu təhsilin əsas məqsədi - lazım gəldikdə rəhbərin səlahiyyətlərini tələb olunan standartlara çatdırmaq və ya əməkdaşların ixtisasını müəssisənin konkret xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla artırmaqdır. Əgər kimsə şirkətdə kifayət qədər işləmişsə və vəzifə pilləkənində bir neçə pillə keçmişsə, onun getməsi ehtimalı böyük deyil. Ona görə də attestasiya yolu ilə zəif tərəfləri və ağ ləkələri aşkar edərək onları ekspertlərə düzəlişlər etmək üçün tapşırırlar. Şirkət razıdır, belə ki, daha ixtisaslı kadrlar alır, əməkdaşlar da razıdır - onların vəzifə perspektivləri artır, əmək bazarında dəyəri yüksəlir. Bir çox maliyyə korporasiyaları əməkdaşlarının ixtisasını artırmaq və əməkdaşlarına peşəkar təhsil vermək üçün öz institutunun olmasını rəva bilir, çox hallarda isə artıq mövcud olan, dünya şöhrətli və nüfuzlu diplomu olan institutları özəlləşdirirlər. Belə institutlar daim treninqlər keçirir və öz əməkdaşlarına təhsil verir, Motorola korporasiyasının apardığı tədqiqatlara görə, bu zaman hər bir əməkdaşın tədrisi üçün sərf olunan hər dollar 33 dollar mənfəət gətirir.Vəsaitin bu cür perspektiv qoyuluşu şirkəti özünün MBA proqramını hazırlamağa sövq etmiş və hər bir neçə min əməkdaşın hər biri üçün ildə 40 saatdan az olmayaraq təhsil almağı bir qayda olaraq məcburi etmişdir. Belə şirkətlərdə birbaşa şaquli rabitə sistemi mövcuddur: baş direktor -inkişaf üzrə direktor - HR-departamentin direktoru - korporativ tədris mərkəzinin rəhbəri. Bu, maksimum dərəcədə asan və ən qısa müddət ərzində şirkətin mexanizmlərini bazardakı şəraitə uyğunlaşdırmağa imkan verir, korporasiyaya çeviklik verir və onu daha yaxşı nəzarətdə saxlamağa kömək edir. Orta ölçülü şirkətlər heç də həmişə tədris mərkəzini ayrıca struktur yarımbölmə kimi ayıra bilmir, lakin çalışırlar ki, nüfuzlu biznes mərkəzi ilə fəal əməkdaşlıq edən ixtisaslı və səmərəli şöbəyə malik olsunlar. Kiçik şirkətlər çox vaxt əməkdaşlarını icarə etdikləri biznes siniflərə göndərir və kənardan mütəxəssislər cəlb edirlər. Təhsil almağın sonuncu nəzərdən keçirdiyimiz tipi müxtəlif növ konfrans və sammitlərdir. Bunlar beynəlxalqdan tutmuş müəllif yönümlüyə qədər müxtəlifdir. Bu, həmkarlarla qeyri-rəsmi şəraitdə görüşmək və ən mühüm məsələləri müzakirə etməyin ən yaxşı üsuludur. Burada informasiya və təcrübə mübadiləsi şaquli xətlə keçir. Konfransın bütün iştirakçılarının fikir söyləməkdə hüquqları bərabərdir və hamının konfransın məcmu informasiyasına daxil olması mümkündür. Bu cür tədbirlər adətən ildə bir dəfə keçirilir və bir neçə gündən artıq davam edir, ona görə də işə mane olmur. Bu, informasiya mübadiləsinin ən sadə üsuludur, lakin bu proqramlarda adətən məhdud sayda insanlar iştirak edir və çox nadir hallarda eyni əməkdaşlar müntəzəm olaraq belə yığıncaqlara gəlir, ona görə də, əlbəttə ki, əsas biznes-təhsili bu proqram əvəz edə bilməz, yalnız onun müasir dünyada əlavəsi ola bilər. |
| Next > |
|---|